عموم تمدن‌ها با نام جغرافیایى محل تولد و رشد و نمو خود، خوانده می‌شوند که محدوده‏ و ملیت واحدی را شامل می‌شدند. در کنار اینها تمدن اسلام وجود دارد که از معدود و یا تنها تمدن دینی است که دین، سنگ آسیای شکل‌گیری آن می‌باشد؛ به همین جهت، ملیت‌های مختلف را در درون خود جای داد.تمدن اسلامى با اساس نگرش توحیدى، تمدنى است ایدئولوژیک با مجموعه‌اى از ساخته‌ها و اندوخته‌هاى معنوى و مادى جامعه اسلامى که انسان را به سوى کمال معنوى و مادى سوق مى‏دهد. البته باید توجه داشت؛ مراد از تمدن حداقل در نگاه ما، وجود ساختمان‌ها و بناهای بزرگ و مجلل نیست. امروزه عموم تمدن‌های گذشته را با بناهای آن می‌شناسند و ساختمان‌هایی؛ مانند مسجد اموی و... را یادبود تمدن اسلامی بر می‌شمارند.در این تمدن نقش شیعیان و پیروان مکتب اهل بیت، مانند بسیاری از گروه‌های دیگر؛ نقشی مهم و اثر گذار بوده است اصطلاح «تمدن» با این‌که کلمه‌ای عربی است؛ ولی در زبان عربی از واژه «الحضارة» به‌جای آن استفاده می‌شود و به معناى اقامت در شهر است.‏ تعریف «تمدن» از جمله موضوعاتی است که پیرامون آن صحبت بسیار شده است. همچنین عوامل تأثیرگذار در شکل‌گیری تمدن نیز از جمله مباحث مهم می‌باشد. در مورد این مطالب می‌توانید مقاله نقش اسلام در پیشرفت تمدن بشری را مطالعه نمایید.عموم تمدن‌ها با نام جغرافیایى محل تولد و رشد و نمو خود، خوانده می‌شود که محدوده‌اى مشخص بوده و البته برداشتى متقابل از نام اقوام ساکن هر سرزمین نیز است؛ تمدن مصرى در کنار رود نیل، تمدن هند در دره رود گنگ و سند، تمدن چین در دره رود زرد، تمدن بابل در کنار دو رود دجله و فرات، تمدن سریانى در سواحل مدیترانه، تمدن یونانى در سواحل مدیترانه، تمدن آریایى در فلات ایران و ... جملگى نام خود را از محل خیزش و یا اقوام خود برگرفته‌اند.در کنار اینها تمدن اسلام وجود دارد که از معدود و یا تنها تمدن دینی است که دین سنگ آسیای شکل‌گیری آن می‌باشد؛ به همین جهت، در این تمدن، اقوام ایرانی، عرب و رومی و از مناطق مختلف که امروزه تحت قاره‌های آسیا، افریقا و اروپا خوانده می‌شود، شکل گرفته است.آغاز این تمدن را می‌توان شروع دعوت پیامبر اسلام(ص) دانست.تمدن اسلامى، تمدنى دینى است که بسیاری از مؤلفه‌هاى آن بر محور دین اسلام می‌گردد. به دلیل وجود همین پسوند پُرمایه، از یک سو قابلیت تحدید زمانى و تعریف معنایى دارد؛ زیرا آغاز و انجامش تقریباً مشخص است و از سوى دیگر، داراى گستردگى مفهومى و موضوعى بسیارى است که‏ همه پیچیدگی‌ها، ظرایف و جهان‌شمولى دین اسلام را -به عنوان دینى الهى- در خود دارد. بدین ترتیب، تمدن اسلامى داراى همه ویژگی‌هاى تمدن الهى در چارچوب آموزه‌هاى قرآنى و متکى بر سنت پیامبر اکرم(ص) است و مؤلفه‌هاى آن دین، اخلاق، علم، عدالت، قوانین، مقرّرات، اصول دینى و... است.‏تمدن اسلامى با اساس نگرش توحیدى، تمدنى است ایدئولوژیک با مجموعه‌اى از ساخته‌ها و اندوخته‌هاى معنوى و مادى جامعه اسلامى که انسان را به سوى کمال معنوى و مادى سوق می‌دهد. مقصود از «ساخته‌ها»، آن بخش از حیات تمدنى است که در شرایط عادى در جامعه وجود ندارد و انسان آن‌را می‌سازد. مراد از «اندوخته‌ها» نیز آن چیزى است که از انباشتن تجربه‌ها و داده‌ها، دانش‌ها، قراردادها و اختراعات گذشته جوامع بشرى، تحت نفوذ حکومت اسلامى به جامعه اسلامى به میراث رسیده است. بنابراین، فرهنگ و تمدن اسلامى مجموعه‌اى از همه آداب و رسوم، اعتقادات و باورها، سنن، معارف، علوم اسلامى و ذخایر مشترک مادى و معنوى است که در میان ملت‌هاى مسلمان وجود دارد.